طرح درس کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی
1- دوره کارشناسی ارشد اپیدمولوژی
رشته اپیدمیولوژی Epidemiology در مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته(M.S) شاخه¬ای از علوم پایه پزشکی و بهداشت است که سلامت فردی و اجتماعی جامعه را اندازه می¬گیرد و با گردآوری و تحلیل داده ها در سطح جامعه ، توزیع آنها و عوامل موثر بر آنها را شناخته ، درمانها و راه¬حل ها را پیشنهاد داده و به ارزیابی خدمات واحد های بهداشتی در سطوح مختلف می¬پردازد.
2- تاریخچه کارشناسی ارشد اپیدمولوژی
تفکر اپیدمیولوژی به اندازه پزشکی قدمت دارد. اولین اشارات به بررسی علل بیماریها به توصیه های بقراط به کسانی است که می¬خواهند در رشته پزشکی فعالیت کنند.
بنابراین هر کس که می¬خواهد در پزشکی به صورت مناسبی فعالیت کند ، ابتدا باید فصلهای سال و تأثیری را که هر یک از آنها ایجاد می کنند، در نظر می گیرد....به طرز زندگی مردم توجه کند و به پیشه آنها، اینکه شیفته پرخوری و پرنوشی هستند و این که تنبل و بیکاره اند یا مشتاق ورزش....
از نظر تاریخی علم اپیدمیولوژی حداقل به سال 1662 برمی گردد "جان گرانت" با تحلیل داده های تولد و مرگ توزیع کمی آنها را در جامعه گزارش داد. در سالهای بعد نیز "فار" با مطالعه بر توزیع مرگ در گروه های مختلف شغلی و اجتماعی، مفاهیم اپیدمیولوژیک چون جمعیت در معرض خطر و گروه های مقایسه را مطرح ساخت. با بررسی اسنو در سال 1854 بر توزیع وبا در لندن، اهمیت به کارگیری روش های کمی در تحلیل و ارزیابی مشکلات بهداشتی و سلامت جامعه قبل از تدوین علم نوین اپیدمیولوژی نشان داده شد.
در کشور ما ایران،اپدمیولوژی به عنوان حرفه ای مستقل در سال 1330 (1951) در جریان تأسیس سازمان همکاری بهداشت (با همکاری وزارت بهداری آن زمان و همکاران آمریکایی شناخته شد که در آن سازمان یک واحد اپیدمیولوژی مسئول بررسی و کنترل همه گیری ها بود.
در سال 1331 انستیتو مالاریولوژی تأسیس شد که سازمانی وابسته به گروه انگل شناسی دانشکده پزشکی دانشگاه تهران با همکاری کامل با وزارت بهداری وقت بود. فعالیت مهم انستیتو تشکیل دوره های کوتاه مدت مالاریولوژی و نیز انجام مطالعات مالاریومتریک در سرار کشور بود که در هر دو فعالیت، رابطه رشته اپیدمیولوژی با مالاریا به خوبی دیده می شد. در 1332 (1952) قراردادی بین انستیتو مالاریولوژی و سازمان جهانی بهداشت تحت عنوان "برنامه مبارزی با لیماری های منطقه به وسیله بندپایان" منعقد شد که بخشی از آن ترتیب یک دوره آموزشی یکساله اپیدمیولوژی بود. این دوره دو بار برگزار شد و در هر بار 3 نفر در آن شرکت کرده و فارغ التحصیل شدند. مسئول ایرانی این قرارداد دکتر محمدعلی فقسه بود که پس از تأسیس دانشکده بهداشت در دانشگاه تهران در سال (1345) به عنوان استاد اپیدمیولوژی و دکتر ابوالحسن ندیم یکی از دانش آموختگان دو دوره فوق به عنوان دانش یار اپیدمیولوژی منصوب شدند. بخش اپیدمیولوژی این دانشکده به تدربج توسعه یافت به طوری که در سال 1357 (1979) دارای سه استاد سه دانش یار و سه استادیار بود. همزمان در دانشگاه شیراز دوره لیسانس اپیدمیولوژی راه اندازی شده بود که چندین دوره فارغ التحصیل داشت. از همان آغاز تأسیس انجمن بین المللی اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت دانشگاه تهران همکاری خود را با آن شروع کرد. یکی از جلسات بین المللی آن انجمن در تهران تشکیل شد و دکتر محمدعلی فقیه سال های چندی نماینده منطقه مدیترانه شرقی در آن انجمن بود. پس از انقلاب به دلایل متعدد از تعداد اپیدمیولوژیست های کشور کاسته شد. یکی دو نفر درگذشتند و چند نفر بازنشسته شدند و یکی دو نفرنیز به خارج از کشور مهاجرت کردند ولی از سال 1365 (1986) برنامه رزیدنتی اپیدمیولوژی مجدداً در ایران شروع شد و همزمان تعدادی به خارج از کشور جهت دریافت دکتری اپیدمیولوژی اعزام شدند. آخرین بازنگری دوره به سال 1375 برمی گردد.
3-ضرورت کارشناسی ارشد اپیدمولوژی
قرن اخیر شاهد تغییر عمده در الگوی سلامت جامعه بوده است. این تغییر در الگوی تولد و مرگ در جامعه و تغییر هرم سنی ، تغییر در امید به زندگی و الگوی بیماری های شایع در جامعه واضح است . تغییر در بیماری های شایع از بیمری های عفونی مثل وبا و سل به سمت بیماری های قلبی عروقی ، سرطان و اختلالات متابولیک چالش های جدیدی را برای بررسی و حل آنان فراهم ساخت. تفاوت توزیع و الگوی اپید میولوژیک و مدل علیتی بیماری های جدید به علاوه توجه جدی تر به اندازه¬گیری نقش عوامل محیطی ، شغلی و روانی در سلامت جامعه ، تحرک جدیدی را در این رشته ایجاد کرد و زمینه های جدید توجه و تحقیق در سلامت جامعه و علل موثر بر آن را فراهم آورد. زمینه های جدید در رشته های مولکولی و ژنتیک محصول