پس از تبدیل شدن «ChatGPT» به یکی از سرویسهای عام فناورانه در اواخر سال ۲۰۲۲، ابزارهای هوش مصنوعی و مدلهای زبانی بزرگ (LLM) به سرعت توسعه یافتند.
تأثیر هوش مصنوعی بر جامعه به شکل چشمگیری افزایش یافته است. پس از تبدیل شدن «ChatGPT» به یکی از سرویسهای عام فناورانه در اواخر سال ۲۰۲۲، ابزارهای هوش مصنوعی و مدلهای زبانی بزرگ (LLM) به سرعت توسعه یافتند. ظهور این مدلها باعث دگرگونی صنایع و بسیاری از جنبههای زندگی مدرن شد.
براساس گزارش شاخص هوش مصنوعی دانشگاه استنفورد، عملکرد هوش مصنوعی حتی برخی مواقع از انسان بهتر بوده، بهرهوری نیروی کار را افزایش داده و به تولید باکیفیتتر کمک کرده است.
در این گزارش از دانشگاه استنفورد ، روندهایی مانند پیشرفتهای فنی در هوش مصنوعی، درک عمومی از فناوری و پویاییهای ژئوپلیتیکی توسعه آن بررسی شده است. در ادامه به بررسی ۱۰ نکته کلیدی این گزارش میشود.
عملکرد بهتر هوش مصنوعی نسبت به انسان
هوش مصنوعی از سال ۲۰۲۳، در برخی شاخصها، از جمله دستهبندی تصاویر، استدلال بصری و درک زبان انگلیسی، عملکرد بهتری نسبت به انسان از خود نشان داده است. با این حال، هنوز برخی از کارها هستند که توانایی هوش مصنوعی در آنها بیشتر از انسان نیست. وظایف ادراکی پیچیده مانند طراحی، تفسیر و تحلیل تصاویر و ویدیوها و ریاضیات از جمله این موارد هستند.
تقدم مدلهای هوش مصنوعی صنعتی نسبت به مدلهای دانشگاهی
تا سال ۲۰۱۴، دانشگاهها در عرصه توسعه مدلهای یادگیری ماشین پیشرو بودند. این روند طی سالهای اخیر تغییر یافته است. بر اساس دادههای آماری، در سال ۲۰۲۳، ۵۱ مدل یادگیری ماشین توسط صنعت و تنها ۱۵ مدل توسط دانشگاهها تولید شد. جالب توجه است که ۲۱ مدل هوش مصنوعی برجسته این سال در نتیجه همکاری دانشگاه و صنعت توسعه یافته است که دستاوردی حائز اهمیت محسوب میشود.
ایجاد مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی به مقدار قابل توجهی داده، توان محاسباتی و منابع مالی نیاز دارد که معمولاً در دانشگاه قابل دسترسی نیست.
افزایش هزینه مدلهای هوش مصنوعی پیشرفته
آموزش و اجرای یک مدل زبانی بزرگ ارزان نیست. براساس برآوردهای دانشگاه استنفورد در گزارش «AI Index»، هزینه آموزش مدلهای پیشرو هوش مصنوعی در طول سالهای اخیر به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. برای مثال، هزینه آموزش «GPT ۴» حدود ۷۸ میلیون دلار و «Gemini Ultra» ۱۹۱میلیون دلار برآورد شده است.
این در حالی است که در سال ۲۰۱۷، هزینه آموزش مدل اصلی ترنسفورمر[۱]، مرجع معماری پایه همه مدلهای زبان بزرگ مدرن، حدود ۹۰۰ دلار بوده است.
برتری ایالات متحده در ساخت مدلهای هوش مصنوعی
تحقیقات صورت گرفته حاکی از آن است که ایالات متحده در سال ۲۰۲۳، با در اختیار داشتن ۶۱ مدل برجسته از ۲۱ مدل اتحادیه اروپا و ۱۵ مدل چین پیشی گرفته است. این کشور از سال ۲۰۰۳ نسبت به سایر مناطق جغرافیایی مدلهای بیشتری تولید کرده است.
عدم وجود گزارش شاخص استانداردشده برای هوش مصنوعی مسئولیتپذیر